'Het greep me hard bij m'n strot'

Mijn opa en oma vertelden nooit over de oorlog. Het was duidelijk dat dat leed nooit meer boven het kleed terecht mocht komen. Voor ons, maar misschien ook wel voor zichzelf om door te kunnen. 

Zo hard mogelijk weglopen en niet meer omkijken naar die hel. Mede daardoor heb ik, misschien heel triest, nooit échte, zware verbondenheid gevoeld met dat wat er in Nederland gebeurd is in de oorlogsjaren. Komende uit Rotterdam schaam ik me het te zeggen. Het zou kunnen dat het feit dat opa en oma het achter zich wilden laten er bij mij voor gezorgd heeft dat ik me er nooit echt in heb verdiept. Of dat ik, net als zij, bang was dat het leed me zo hard bij m’n strot zou grijpen en me niet meer los zou laten. 

Dat was precies wat het deed, me hard bij m’n strot grijpen. En het heeft me sindsdien ook niet meer losgelaten. Twee weken geleden waren Bart van Es en Lien de Jong te gast bij Jeroen Pauw. Bart is de schrijver van het boek Vergeet-Mij-Niet, dat gaat over het leven van Lien. Lien werd ten tijde van de oorlog als negenjarig meisje door haar Joodse ouders bij een Nederlands gezin ondergebracht. Haar verdere leven was een reis langs onderduikadressen, waar ze als kind dagenlang moest werken, waar ze misbruikt werd en ondertussen moest leren omgaan met het feit dat ze opgroeide zonder haar ouders. Het lukte Lien bijna niet, er werd een zelfmoordpoging gedaan, juist op het moment dat alles beter leek te gaan. Maar uiteindelijk is het Lien gelukt om op te krabbelen en door te gaan.

Er zat een rustige, sterke, wijze vrouw aan tafel bij Jeroen. (Over wie het hier even niet gaat, maar die zoals altijd weer de juiste toon en vraagstelling wist te vinden. Wat een klasbak). Vertellend over de oorlog, wat voor vreselijks er allemaal gebeurd is. Maar ook het verband leggend met de zaak van Lili en Howick, de Armeense kinderen die gelukkig niet ons land uitgezet hoeven te worden, die ook zonder de directe aanwezigheid van hun ouders opgroeien. Lien was in balans, kon na alles wat gebeurd is, toch spreken van ‘geluk’ dat ze ook gehad heeft. De lieve man die ze had, en de kinderen en kleinkinderen die ze heeft.

Dank u, Lien, voor de verhalen over de oorlog. En een nog grotere dank voor het laten zien dat je de meest vreselijke gebeurtenissen een plek kunt geven, zonder dat het je van binnen helemaal opvreet. Ik hoop dat het u goed blijft gaan.

More content below the advertising