Als een Hollywoodstudio 170 miljoen dollar uittrekt om een grote zomerkraker te maken, mag je er vanuit gaan dat het project in kwestie een vervolg is op een andere blockbuster of toch op zijn minst is gebaseerd op een succesvolle reeks speelgoed, een pretparkattractie of de belevenissen van een superheld. Hoe kan het dan dat de film waar kenners en fijnproevers dit jaar het meest naar hebben uitgekeken, is ontsproten uit een honderd procent origineel idee? Sterker nog: een idee waar niemand van tevoren het fijne van mag weten? Het antwoord heeft alles te maken met het brein dat dit heeft uitgebroed, dat van Christopher Nolan, de man achter Memento en The Dark Knight. Zijn film Inception is een hersenknedende thriller waarmee hij precies tussen deze twee kritische succesnummers in gaat zitten. Als creatieve kracht achter een van de grootste kaskrakers aller tijden kreeg hij de vrijheid én het geld om onder zijn voorwaarden zijn fantasie de vrije loop te laten. Of liever gezegd: zijn dromen.

Raadselachtig
Inception gaat over een hele bijzondere inbreker, die met zijn team in de dromen van anderen kan binnensluipen om waardevolle ideeën te stelen. Met deze film gaat er voor Nolan een, eh... droom in vervulling. „Ik heb altijd al een film willen maken die zich afspeelt in de wereld van dromen”, vertelt de Brit ons in Londen. „Tien jaar geleden bedacht ik een concept over een techniek om dromen te delen en het gebruik en misbruik daarvan. Later werd dat een inbraakfilm die plaatsvindt in dromen en waarin het mogelijk is door te dringen in het onderbewustzijn van anderen. De studio zag er toen al brood in, maar toen was ik zelf nog niet klaar om een film van deze omvang te maken. Al heeft het succes van The Dark Knight zeker geholpen om een onderscheidend project als dit gemaakt te krijgen.”

Het feit dat Leonardo DiCaprio graag de rol van de inbreker wilde spelen, zal ook gescheeld hebben in de moeite. Het kostte hem net als veel anderen enige moeite om het raadselachtige concept helemaal te begrijpen. „Ik moest het script zeker een paar keer lezen voor ik alles in de gaten had”, geeft DiCaprio toe. „Maar het voornaamste waren de gesprekken met Chris. Dit extreem ambitieuze idee van een vermakelijke Hollywoodfilm die iets wezenlijks zegt over ons bestaan en je verstand prikkelt met zijn surrealisme... Het zat jaren in zijn hoofd en lange gesprekken hebben me duidelijk gemaakt hoe hij dat op het grote scherm wilde brengen. Ik denk dat we zo een krachtige, emotionele film hebben gemaakt. En wat betreft het probleem om vier verschillende lagen in het menselijke onderbewustzijn met elkaar in contact te brengen binnen een samenhangend plot: dat mocht Chris opknappen. En dat kun je wel aan hem overlaten.” Een film die zich bezighoudt met dromen, het onderbewuste en de soms vage scheiding tussen wat echt is en wat niet, vraagt om een regisseur met grip op de zaak.

Gelukkig is Nolan precies het type knappe kop om zo’n ambitieus project tot een goed einde te brengen. Stelregel: geef je verbeelding de ruimte, maar maak het niet te gek. „Als je aan de slag gaat met dromen in een film, moet je grenzen stellen. Dromen zijn oneindig, hebben oneindige mogelijkheden. Dat maakt ze zo fascinerend, maar het maakt ze ook een erg lastig onderwerp voor een drama. Alles is mogelijk, dus wat hebben dingen die zich erin afspelen dan voor waarde? De regels die gelden, zijn bedacht om grenzen te stellen en het sleutelbegrip daarbij was dat Leo en zijn team hun slachtoffer, bij wie ze inbreken in zijn hoofd, voor de gek moeten houden. Dus moeten ze zich houden aan bepaalde beperkingen van wat wel en niet mogelijk is in een droom. De illusie van werkelijkheid van de persoon die je belazert moet je niet verbreken.”

Zo brengt Nolan een ingewikkelde spagaat tot een goed einde: een film waarin onmogelijke dingen gebeuren, die toch realistisch overkomen. Toch laat het laveren tussen droom en werkelijkheid diepe sporen na bij het personage van DiCaprio. Het geeft deze man opvallende overeenkomsten met zijn karakter in zijn vorige film, Shutter Island. Zijn films eisen veel van DiCaprio, maar dat heeft zo zijn nut. „Ik krijg de kans om de confrontatie aan te gaan met veel van mijn persoonlijke demonen dankzij m’n films”, verklaart hij. „Ik heb behoorlijk wat intense figuren gespeeld de laatste tijd. En het werkt gelukkig therapeutisch voor me, op een bepaalde manier.” Wij hopen maar dat het Leonardo DiCaprio een paar nare nachtmerries scheelt.

Veronica Magazine nr. 30 – (KK)